{"id":91,"date":"2000-08-17T20:21:35","date_gmt":"2000-08-17T18:21:35","guid":{"rendered":"http:\/\/kmim.wm.pwr.edu.pl\/immt\/2008\/11\/18\/prof-jerzy-zawadzki-wspomnienie-2\/"},"modified":"2014-10-29T21:49:41","modified_gmt":"2014-10-29T20:49:41","slug":"prof-jerzy-zawadzki-wspomnienie-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kmim.wm.pwr.edu.pl\/immt\/2000\/08\/17\/prof-jerzy-zawadzki-wspomnienie-2\/","title":{"rendered":"Prof. Jerzy Zawadzki – wspomnienie"},"content":{"rendered":"

\"zawadzki\"<\/a>Dnia 11 sierpnia 2000 r. zmar\u0142 prof. Jerzy Zawadzki. Pogrzeb odby\u0142 si\u0119 17 sierpnia na Cmentarzu Osobowickim we Wroc\u0142awiu.<\/span><\/p>\n

Prof. Jerzy Zawadzki urodzi\u0142 si\u0119 6 sierpnia 1923 roku we Lwowie. Studia rozpocz\u0105\u0142 na Politechnice Lwowskiej w okresie okupacji a dyplom magistra in\u017cyniera mechanika otrzyma\u0142 w roku 1947 w Akademii G\u00f3rniczo-Hutniczej w Krakowie.<\/p>\n

Ju\u017c 1 lipca 1946 roku rozpocz\u0105\u0142 prac\u0119 naukowo-dydaktyczn\u0105 w Politechnice Wroc\u0142awskiej jako zast\u0119pca asystenta. Kiedy powsta\u0142a Katedra Mechaniki Technicznej by\u0142 jej pierwszym pracownikiem, by z czasem obj\u0105\u0107 kierownictwo.<\/p>\n

W roku 1954 obroni\u0142 prac\u0119 doktorsk\u0105 i kontynuowa\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 naukow\u0105 w zakresie reologii tworzyw, w szczeg\u00f3lno\u015bci sztucznych oraz dekohezji metali.<\/p>\n

Olbrzymi dorobek dydaktyczny i naukowy Profesora zosta\u0142 ukoronowany przyznaniem tytu\u0142u profesora nadzwyczajnego w roku 1962, a nast\u0119pnie zwyczajnego w roku 1970. Pe\u0142ni\u0142 liczne funkcje w Instytucie i na Uczelni. By\u0142 kierownikiem Zak\u0142adu Reologii i Wyt\u0119\u017cenia oraz wsp\u00f3\u0142organizatorem Instytutu Materia\u0142oznawstwa i Mechaniki Technicznej oraz Zast\u0119pc\u0105 Dyrektora.<\/p>\n

Jego znakomitych wyk\u0142ad\u00f3w z mechaniki, wytrzyma\u0142o\u015bci, reologii, drga\u0144 s\u0142ucha\u0142y tysi\u0105ce student\u00f3w Politechniki Wroc\u0142awskiej.<\/p>\n

By\u0142 aktywnym cz\u0142onkiem krajowych i zagranicznych towarzystw naukowych, w tym r\u00f3wnie\u017c cz\u0142onkiem za\u0142o\u017cycielem Polskiego Towarzystwa Mechaniki Teoretycznej i Stosowanej.<\/p>\n

Odznaczony by\u0142 najwy\u017cszymi odznaczeniami pa\u0144stwowymi i uczelnianymi mi\u0119dzy innymi Krzy\u017cem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski, Z\u0142otym Krzy\u017cem Zas\u0142ugi, Medalem za wybitne zas\u0142ugi dla rozwoju Politechniki Wroc\u0142awskiej. Przeszed\u0142 na emerytur\u0119 w roku 1983.<\/p>\n

Dorobek naukowo-dydaktyczny prof. Jerzego Zawadzkiego ma du\u017ce znaczenie w mechanice i jest ilo\u015bciowo ogromny oraz rozleg\u0142y tematycznie. \u0141\u0105czna liczba prac opublikowanych w czasopismach i przedstawionych w materia\u0142ach konferencyjnych wynosi ponad 171, w tym 5 skrypt\u00f3w i 3 ksi\u0105\u017cki wydane przez PWN. 26 prac opublikowa\u0142 Profesor w czasopismach zagranicznych i w materia\u0142ach na konferencjach. Doda\u0107 nale\u017cy, \u017ce np. skrypt „Mechanika Og\u00f3lna” mia\u0142 5 zmienionych, rozszerzanych i uzupe\u0142nianych wyda\u0144. W\u015br\u00f3d ksi\u0105\u017cek znajduje si\u0119 znany w kraju i popularny podr\u0119cznik akademicki „Mechanika Og\u00f3lna”, oceniony przez prowadz\u0105cych zaj\u0119cia za jeden z najlepszych podr\u0119cznik\u00f3w mechaniki. Monografia pt „Problemy wyt\u0119\u017cenia i znu\u017cenia polimer\u00f3w jako tworzyw konstrukcyjnych” zawiera 31 ark. wydawniczych. Zawarty w niej materia\u0142 w 70% opiera si\u0119 o wyniki prac prowadzonych i kierowanych przez prof. Jerzego Zawadzkiego. Poza wykazem tego dorobku znajduje si\u0119 liczna dzia\u0142alno\u015b\u0107 przek\u0142adowa wa\u017cniejszych publikacji z czasopism niemieckich i angielskich oraz t\u0142umaczenie z j\u0119zyka angielskiego ksi\u0105\u017cki J.M. Warda „Mechaniczne w\u0142asno\u015bci polimer\u00f3w jako tworzyw konstrukcyjnych” 26 ark. wydaw. Ten dorobek wzbogacaj\u0105 takie opracowania jak rozdzia\u0142 dotycz\u0105cy „w\u0142asno\u015bci reologicznych materia\u0142\u00f3w” w Mechanice Technicznej tom X, czy om\u00f3wienie dorobku W.Burzy\u0144skiego w zakresie „miary wyt\u0119\u017cenia materia\u0142u wed\u0142ug energetycznej koncepcji W.Burzy\u0144skiego” w dzie\u0142ach W. Burzy\u0144skiego. Powa\u017cne znaczenie maj\u0105 prace wykonane dla przemys\u0142u, takie jak obliczenia turbogenerator\u00f3w du\u017cej mocy, czy odpowiedzialnych element\u00f3w maszyn papierniczych, sortownik\u00f3w wibracyjnych lub wir\u00f3wek dla cukrowni o zmienionych, z inicjatywy zespo\u0142\u00f3w prof. J. Zawadzkiego, materia\u0142ach – na laminaty. Miar\u0105 tej dzia\u0142alno\u015bci s\u0105 liczne patenty. Wk\u0142ad formalny w kszta\u0142cenie m\u0142odej kadry to 20 prac doktorskich, kt\u00f3rych prof. Jerzy Zawadzki by\u0142 promotorem oraz opieka nad wieloma pracami habilitacyjnymi i ogromna liczba recenzji prac doktorskich i recenzje prac habilitacyjnych . Nale\u017cy te\u017c zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na to, \u017ce liczne promotorstwa prac doktorskich i recenzje prac habilitacyjnych dotyczy\u0142y pracownik\u00f3w uczelni spoza Politechniki Wroc\u0142awskiej z Instytut\u00f3w PAN i Instytut\u00f3w Resortowych, co stanowi o uznaniu autorytetu naukowego Profesora w kraju.<\/p>\n

Charakteryzuj\u0105c stron\u0119 jako\u015bciow\u0105 i tre\u015b\u0107 dorobku naukowego trzeba podkre\u015bli\u0107, \u017ce dotyczy on globalnie mechaniki cia\u0142a sta\u0142ego. W r\u00f3\u017cnych okresach tw\u00f3rczo\u015bci naukowej Profesor koncentrowa\u0142 si\u0119 na zagadnieniach; pocz\u0105tkowo mechaniki cia\u0142a nieodkszta\u0142calnego, a konkretnie teorii wywa\u017cania i drga\u0144, przyk\u0142ad stanowi\u0105 prace z lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych takie, jak: „Wywa\u017canie szybko wiruj\u0105cych element\u00f3w maszynowych”, czy „Wp\u0142yw momentu \u017cyroskopowego szybkowiruj\u0105cych wa\u0142\u00f3w spr\u0119\u017cystych na drgania uk\u0142adu”, nast\u0119pnie na problemach wyt\u0119\u017cenia, wymieni\u0119 prace: „Ci\u015bnienie zredukowane jako jeden z parametr\u00f3w wyt\u0119\u017cenia”, „Ocena no\u015bno\u015bci granicznej tworzyw sztucznych”, a wreszcie, co stanowi\u0142o domen\u0119 dzia\u0142alno\u015bci Profesora, na zagadnieniach mechaniki dotycz\u0105cych jednorodnych tworzyw sztucznych oraz niejednorodnych materia\u0142\u00f3w typu laminaty i wyst\u0119puj\u0105cych tam w spos\u00f3b istotny zjawisk pe\u0142zania i relaksacji napr\u0119\u017ce\u0144. Zagadnieniami tymi zajmowa\u0142 si\u0119 Profesor bardzo szeroko badaj\u0105c je i opisuj\u0105c przy obci\u0105\u017ceniach stacjonarnych oraz zmiennych w czasie, np. przy zm\u0119czeniu. Osi\u0105gni\u0119cia w tym zakresie spowodowa\u0142y, \u017ce profesor Zawadzki by\u0142 uwa\u017cany za najwybitniejszego w kraju specjalist\u0119 w mechanice tworzyw sztucznych. Nie mo\u017cna jednak przy tym nie wspomnie\u0107 o wielu pracach po\u015bwi\u0119conych nowoczesnym metodom obliczeniowym, szczeg\u00f3lnie cennych dla konstruktor\u00f3w maszyn. Przyk\u0142adem s\u0105 publikacje „Optymalne kszta\u0142towanie strefy przej\u015bciowej w walcowych zbiornikach ci\u015bnieniowych”, czy „O pewnym zagadnieniu stateczno\u015bci p\u0142yt”.<\/p>\n

Narz\u0119dziami pracy naukowej Profesora by\u0142y matematyka, mechanika, fizyka cia\u0142a sta\u0142ego, termodynamika. Rozwa\u017cania teoretyczne uzupe\u0142nia\u0142 lub uzasadnia\u0142 eksperyment. Odpowiedni charakter do tego maj\u0105 te\u017c publikacje Profesora. O wadze tych prac \u015bwiadczy miejsce ich publikowania, by\u0142y to: Rozprawy In\u017cynierskie, Biuletyn PAN, Archiwum Budowy Maszyn, Archiwum Hutnictwa, Zagadnienia Maszyn Przep\u0142ywowych, Mechanika Teoretyczna i Stosowana, Polimery- Tworzywa Wielkocz\u0105steczkowe, In\u017cynieria Materia\u0142owa, Angewandte Mathematik und Mechanik, Plaste und Kautschuk, Mechanika Polimer\u00f3w, Mi\u0119dzynarodowe Kongresy I.U.T.A.M i inne.<\/p>\n

Takie statystyczne zestawienie dzia\u0142alno\u015bci naukowej nie ilustruje jednak w pe\u0142ni wk\u0142adu tw\u00f3rczego Profesora w rozw\u00f3j mechaniki polskiej. Dlatego w spos\u00f3b chocia\u017cby pobie\u017cny nale\u017cy om\u00f3wi\u0107 niekt\u00f3re wyniki prac. Rozpocznijmy od wyt\u0119\u017cenia, chocia\u017c nazwanie tej grupy problem\u00f3w „wyt\u0119\u017ceniem” sugeruje ich ograniczenie do wytrzyma\u0142o\u015bci materia\u0142\u00f3w i jest z punktu widzenia prac profesora Zawadzkiego za w\u0105skie. Prace te bowiem wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z koncepcj\u0105 istnienia hiperpowierzchni obci\u0105\u017cania , a zatem z zagadnieniami dotycz\u0105cymi r\u00f3wna\u0144 tworz\u0105cych opartych na tej koncepcji w teorii plastyczno\u015bci, pe\u0142zania itp. W okresie, w kt\u00f3rym Profesor zajmowa\u0142 si\u0119 tym problemem znane by\u0142y trzy kryteria wej\u015bcia w stan plastyczny; H-M-H, Treski-de Saint Venanta i uog\u00f3lnione kryterium Burzy\u0144skiego – mam tu na my\u015bli wszystkie warunki jak Jagna Pragera itp. sprowadzaj\u0105ce si\u0119 do warunku Burzy\u0144skiego. Kryterium Hubera stanowi\u0142o zaw\u0119\u017cenie, zgodnie z do\u015bwiadczeniem Fpla, warunku Beltramiego. Mocno krytykowany przez Hubera warunek Treski mia\u0142 ju\u017c pewne uzasadnienie fizykalne. Warunki typu Burzy\u0144skiego by\u0142y postulatami o charakterze fenomenologicznym. Kryterium zaproponowane w wymienionej ju\u017c wcze\u015bniej pracy prof. Zawadzkiego opiera\u0142o si\u0119 na za\u0142o\u017ceniach i prawach fizyki cia\u0142a sta\u0142ego i w odr\u00f3\u017cnieniu od warunku Burzy\u0144skiego, wsp\u00f3\u0142czynniki r\u00f3wnania, przedstawiaj\u0105cego to kryterium, mog\u0142y by\u0107 wyznaczone na podstawie danych fizycznych o w\u0142asno\u015bciach termomechanicznych o\u015brodka. Postulat, \u017ce miar\u0105 wyt\u0119\u017cenia-wej\u015bcia w stan plastyczny jest energia swobodna, czyli jedna z funkcji termodynamicznych, mia\u0142 du\u017ce znaczenie, gdy\u017c w zale\u017cno\u015bci od przyj\u0119tych zmiennych stanu ( zgodnie z przekszta\u0142ceniem Legendre,a) pozwala\u0142 uog\u00f3lni\u0107 to kryterium. Zwraca\u0142 te\u017c uwag\u0119 na rol\u0119 termodynamiki w opisie tych zjawisk, umo\u017cliwiaj\u0105c zastosowanie tego kryterium do r\u00f3\u017cnych materia\u0142\u00f3w w dowolnych stanach mechanicznych. Potwierdzi\u0142y to badania do\u015bwiadczalne jednorodnych tworzyw sztucznych. Nale\u017cy tu doda\u0107, \u017ce pierwsza praca prof. J. Zawadzkiego na ten temat zosta\u0142a przyj\u0119ta do druku w Rozprawach In\u017cynierskich w roku 1953, natomiast prace zwracaj\u0105ce uwag\u0119 na rol\u0119 termodynamiki w mechanice opublikowane zosta\u0142y przez Ziglera w 1952 roku, Biota w roku 1955, Wakulenk\u0119 w roku 1958. Prace profesora Zawadzkiego dotycz\u0105ce warunk\u00f3w granicznych by\u0142y te\u017c cz\u0119sto cytowane.<\/p>\n

W roku 1959 prof. Jerzy Zawadzki zainicjowa\u0142 pierwsze w kraju kompleksowe badania po\u015bwi\u0119cone zm\u0119czeniu tworzyw sztucznych. Ich podsumowanie stanowi\u0142o ponad 50 publikacji. Prace te dotyczy\u0142y optymalizacji w\u0142asno\u015bci zm\u0119czeniowych o\u015brodka lub element\u00f3w konstrukcyjnych (np. wp\u0142ywu metalizacji powierzchni, roli metalicznych nape\u0142niaczy, obr\u00f3bki cieplnej), analizy fenomenologicznych w\u0142asno\u015bci zm\u0119czeniowych, statystycznych aspekt\u00f3w zm\u0119czenia, zagadnie\u0144 metodycznych i aparaturowych polegaj\u0105cych na wdra\u017caniu r\u00f3\u017cnych metod oznaczania granicy zm\u0119czenia tworzyw, analizy wp\u0142ywu r\u00f3\u017cnych czynnik\u00f3w na wytrzyma\u0142o\u015b\u0107 dora\u017an\u0105 i zm\u0119czeniow\u0105 jak temperatury, nape\u0142niaczy szklanych, koncentracji napr\u0119\u017ce\u0144, efektu skali.<\/p>\n

W roku 1964 prof., J. Zawadzki rozpocz\u0105\u0142 prace zwi\u0105zane z problemami pe\u0142zania statycznego i dynamicznego polimer\u00f3w. Szczeg\u00f3lnymi osi\u0105gni\u0119ciami w tym zakresie by\u0142 analityczny opis efekt\u00f3w wibrope\u0142zania przy wymuszeniu kinematycznym dla tworzyw termoplastycznych oraz zapocz\u0105tkowanie bada\u0144 pe\u0142zania tworzyw termoplastycznych przy obci\u0105\u017ceniach stochastycznych z podj\u0119tymi pr\u00f3bami zastosowania w tych pracach, metod teorii identyfikacji, Zagadnieniami, kt\u00f3rymi Profesor zajmowa\u0142 si\u0119 ostatnio, wa\u017cnymi z punktu widzenia praktycznego zastosowania tworzyw na elementy konstrukcji, by\u0142a reodystrybucja napr\u0119\u017ce\u0144 w belkach i p\u0142ytach przek\u0142adkowych-tr\u00f3jwarstwiowych. Prace Profesora w tym zakresie maj\u0105 charakter teoretyczny i s\u0105 nowym spojrzeniem na zjawiska wyst\u0119puj\u0105ce w obci\u0105\u017conych z\u0142o\u017conych materia\u0142ach.<\/p>\n

Na zako\u0144czenie nale\u017cy doda\u0107, \u017ce przedstawione tutaj osi\u0105gni\u0119cia w dzia\u0142alno\u015bci naukowej prof. Jerzego Zawadzkiego s\u0105 niepe\u0142ne i szkicowe. Nie wspomnia\u0142em o tak trudnych zagadnieniach, jakimi Profesor si\u0119 interesowa\u0142. do kt\u00f3rych nale\u017cy np. reostateczno\u015b\u0107 tworzyw zbrojonych w\u0142\u00f3knami szklanymi, kt\u00f3re cechuje geometryczna i fizyczna nieliniowo\u015b\u0107 oraz anizotropia, czy te\u017c pr\u00f3bami przej\u015bcia z opisu dyskretnego do opisu makro zjawisk mechanicznych. My\u015bl\u0119, \u017ce ze wzgl\u0119du na charakter zespo\u0142owy i otwarty, dzia\u0142alno\u015b\u0107 naukowa Profesora jest w przewa\u017caj\u0105cej cz\u0119\u015bci doskonale znana.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dnia 11 sierpnia 2000 r. zmar\u0142 prof. Jerzy Zawadzki. Pogrzeb odby\u0142 si\u0119 17 sierpnia na Cmentarzu Osobowickim we Wroc\u0142awiu. Prof. Jerzy Zawadzki urodzi\u0142 si\u0119 6 sierpnia 1923 roku we Lwowie. Studia rozpocz\u0105\u0142 na Politechnice Lwowskiej w okresie okupacji a dyplom magistra in\u017cyniera mechanika otrzyma\u0142 w roku 1947 w Akademii G\u00f3rniczo-Hutniczej w Krakowie. Ju\u017c 1 lipca … Czytaj dalej Prof. Jerzy Zawadzki – wspomnienie<\/span> →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[],"class_list":["post-91","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-wspomnienia"],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-04-21 23:53:41","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"category","extraData":[]},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kmim.wm.pwr.edu.pl\/immt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/91","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kmim.wm.pwr.edu.pl\/immt\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kmim.wm.pwr.edu.pl\/immt\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kmim.wm.pwr.edu.pl\/immt\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kmim.wm.pwr.edu.pl\/immt\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=91"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/kmim.wm.pwr.edu.pl\/immt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/91\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":118,"href":"https:\/\/kmim.wm.pwr.edu.pl\/immt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/91\/revisions\/118"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kmim.wm.pwr.edu.pl\/immt\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=91"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kmim.wm.pwr.edu.pl\/immt\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=91"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kmim.wm.pwr.edu.pl\/immt\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=91"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}