{"id":95,"date":"2005-09-01T23:53:47","date_gmt":"2005-09-01T21:53:47","guid":{"rendered":"http:\/\/kmim.wm.pwr.edu.pl\/immt\/2008\/11\/18\/prof-zdzislaw-gabryszewski-wspomnienie-2\/"},"modified":"2014-10-29T20:59:28","modified_gmt":"2014-10-29T19:59:28","slug":"prof-zdzislaw-gabryszewski-wspomnienie-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kmim.wm.pwr.edu.pl\/immt\/2005\/09\/01\/prof-zdzislaw-gabryszewski-wspomnienie-2\/","title":{"rendered":"Prof. Zdzis\u0142aw Gabryszewski – wspomnienie"},"content":{"rendered":"

\"gabryszewski\"<\/a>W upalne dni sierpnia 2005 roku zmar\u0142 profesor dr hab. in\u017c. Zdzis\u0142aw Gabryszewski, profesor zwyczajny Politechniki Wroc\u0142awskiej. Przepracowa\u0142 od roku 1953 na Wydziale Mechanicznym naszej uczelni ponad 50 lat.<\/p>\n

Jego zainteresowania naukowe dotyczy\u0142y teoria spr\u0119\u017cysto\u015bci i plastyczno\u015bci.<\/p>\n

W szczeg\u00f3lno\u015bci zajmowa\u0142 si\u0119 zale\u017cno\u015bci\u0105 chwilowych warunk\u00f3w plastyczno\u015bci od drogi obci\u0105\u017cenia, warunkami plastyczno\u015bci i r\u00f3wnaniami konstytutywnymi anizotropowych cia\u0142 odkszta\u0142caj\u0105cych si\u0119 plastycznie oraz opisem cia\u0142 o granicach zale\u017cnych od znaku. Stworzy\u0142 na Wydziale Mechanicznym PWr kierunek naukowy teoria plastyczno\u015bci. By\u0142 autorem ponad 50 znacz\u0105cych prac naukowych, podr\u0119cznika akademickiego i 7 skrypt\u00f3w. Wypromowa\u0142 7 doktor\u00f3w nauk technicznych. Pe\u0142ni\u0142 szereg wa\u017cnych funkcji: kierownika Zak\u0142adu Teorii Spr\u0119\u017cysto\u015bci i Plastyczno\u015bci, kierownika Wydzia\u0142owego Zak\u0142adu Wytrzyma\u0142o\u015bci, dyrektora Instytutu Materia\u0142oznawstwa i Mechaniki Technicznej, dziekana Wydzia\u0142u Mechanicznego. By\u0142 cz\u0142onkiem Senatu PWr, Komitetu Mechaniki PAN i Zespo\u0142u Dydaktyczno-Naukowego Mechaniki przy Ministrze Szkolnictwa Wy\u017cszego i Nauki.<\/p>\n

By\u0142 wspania\u0142ym wyk\u0142adowc\u0105, szczeg\u00f3lnie cenionym przez m\u0142odzie\u017c akademick\u0105, wybitnym naukowcem, serdecznym koleg\u0105 i przyjacielem.<\/p>\n

Pozna\u0142em Go w roku 1954. Byli\u015bmy na studiach magisterskich. Studia mia\u0142y w\u00f3wczas charakter tr\u00f3jstopniowy: in\u017cynierskie (licencjackie), magisterskie i aspiranckie (doktoranckie). Katedra Mechaniki Technicznej otrzyma\u0142a w\u00f3wczas zlecenie na opracowanie dokumentacji konstrukcyjnej twardo\u015bciomierzy Brinella i – nie pami\u0119tam ju\u017c – Rockwella albo Vickersa, zginarko-skr\u0119carki i zrywarki. Utworzono cztery zespo\u0142y do opracowania ca\u0142kowitej dokumentacji tych przyrz\u0105d\u00f3w do bada\u0144 wytrzyma\u0142o\u015bciowych.<\/p>\n

Mnie, m\u0142odego in\u017cyniera i studenta studi\u00f3w magisterskich dokooptowano do tego zespo\u0142u jako jedynego spoza Katedry Mechaniki Technicznej. Zdzisio by\u0142 w grupie opracowuj\u0105cej zginarko-skr\u0119cark\u0119, a ja zrywark\u0119. By\u0142o pi\u0119knie i weso\u0142o, p\u00f3ki nad tym pracowali\u015bmy. Udr\u0119ka zacz\u0119\u0142a si\u0119, gdy projekty dw\u00f3ch urz\u0105dze\u0144 skierowano do produkcji. Dokumentacje twardo\u015bciomierzy posz\u0142y na p\u00f3\u0142k\u0119, a do produkcji skierowano projekty, w kt\u00f3rych uczestniczyli\u015bmy my dwaj.<\/p>\n

Jest normalne, \u017ce uzgodnienia z przygotowuj\u0105cymi produkcj\u0119 trwaj\u0105 d\u0142ugo. Nie by\u0142o tygodnia, by nie kierowano do nas pytania: czy mo\u017cna zastosowa\u0107 inny materia\u0142, zmieni\u0107 wymiar wkr\u0119tu itd. Konstruktor musi wyrazi\u0107 zgod\u0119 na ka\u017cd\u0105 zmian\u0119. Trzeba by\u0142o widzie\u0107 Zdzisia, jak bra\u0142 powa\u017cnie ka\u017cde rutynowe pytanie, jakby ta zmiana grozi\u0142a zniszczeniem ca\u0142ego urz\u0105dzenia. By\u0142 – mimo pozornej oboj\u0119tno\u015bci – cz\u0142owiekiem niezmiernie wra\u017cliwym na otaczaj\u0105cy Go \u015bwiat, bior\u0105cym go powa\u017cnie, zbyt powa\u017cnie. Przez d\u0142ugie lata t\u0142umaczy\u0142em Mu, \u017ce nie mo\u017cemy si\u0119 przejmowa\u0107 wszystkimi przejawami \u017cycia i bra\u0107 za nie odpowiedzialno\u015bci.<\/p>\n

Tote\u017c gdy Basia i Zdzisio nabyli star\u0105 dacz\u0119, pyta\u0142em – po co Wam ta cha\u0142upa, \u017ceby mie\u0107 jeszcze wi\u0119cej k\u0142opot\u00f3w? Ale by\u0142o to Zdzisiowi bardzo potrzebne. We Wroc\u0142awiu bowiem martwi\u0142 si\u0119 niewydoln\u0105 s\u0142u\u017cb\u0105 zdrowia, zakorkowanymi ulicami, nisk\u0105 kultur\u0105 kierowc\u00f3w… Taki charakter. Cz\u0119\u015bciowo Go rozumia\u0142em, bo gdy aktor w teatrze zapomnia\u0142 tekstu, to ja te\u017c si\u0119 czerwieni\u0142em tak, jakbym i ja za to by\u0142 odpowiedzialny. Zdzisio odczuwa\u0142 te nieprawid\u0142owo\u015bci otaczaj\u0105cego nas \u015bwiata i poczuwa\u0142 si\u0119 do odpowiedzialno\u015bci za nie do n-tej pot\u0119gi. Za\u015b na daczy zapomina\u0142 o studentach, o Politechnice, Wroc\u0142awiu…, ale martwi\u0142 si\u0119 nadal: zbyt szybko rosn\u0105cymi chwastami, zagajnikiem, kt\u00f3ry trzeba przerzedzi\u0107, albo \u017ce zn\u00f3w ich okradli miejscowi z\u0142odziejaszkowie. I dobrze. Uwa\u017ca\u0142em, \u017ce je\u015bli Zdzisio ma tak\u0105 wra\u017cliw\u0105 natur\u0119, to niech si\u0119 przynajmniej martwi g\u0142upstwami.<\/p>\n

Basia i Zdzisio byli gotowi ponie\u015b\u0107 ka\u017cdy trud dla swojej Zosi, Ich ukochanej c\u00f3rki. Na moje w\u0105tpliwo\u015bci co do trafno\u015bci zakupu daczy, niezmiennie odpowiadali – to wszystko dla Zosi. Wi\u0119\u017a z c\u00f3rk\u0105 mieszkaj\u0105c\u0105 na drugiej p\u00f3\u0142kuli, by\u0142a olbrzymia i w pe\u0142ni odwzajemniona. Codzienne rozmowy telefoniczne, coroczne wzajemne odwiedziny – to by\u0142a normalno\u015b\u0107. Najbardziej uwidoczni\u0142o si\u0119 to w chorobie i w ostatnich chwilach Jego \u017cycia. Najbli\u017csi nie odst\u0119powali Go ani na chwil\u0119 i czuwali przy Nim z wielkim oddaniem, czu\u0142o\u015bci\u0105 i mi\u0142o\u015bci\u0105.<\/p>\n

Z rozrzewnieniem wspominam chwil\u0119, gdy odwiedzi\u0142em Go w szpitalu po operacji, jeszcze gdy by\u0142 p\u00f3\u0142przytomny. Na pytanie, czy mnie poznaje, odpowiedzia\u0142: To stary Felo. Widzia\u0142em Go wtedy ostatni raz.<\/p>\n

By\u0142 skromnym cz\u0142owiekiem. Wszystkich traktowa\u0142 z szacunkiem, ale jedna sytuacja Go roz\u015bmieszy\u0142a i zdziwi\u0142a. Jako cz\u0142onek Zespo\u0142u Dydaktyczno-Naukowego Mechaniki przy Ministrze SzWiN by\u0142 cz\u0119sto delegowany na inne uczelnie celem skontrolowania zaj\u0119\u0107 dydaktycznych i uprawianej nauki. Podczas takiej wizytacji w latach siedemdziesi\u0105tych zosta\u0142 wraz z innym szanowanym profesorem Politechniki Wroc\u0142awskiej (swoim imiennikiem) zatrzymany w pobli\u017cu zielonog\u00f3rskiej WSI za przej\u015bcie przez ulic\u0119 w niedozwolonym miejscu. Milicjant za\u017c\u0105da\u0142 zap\u0142acenia wysokiego mandatu. Ubrani skromnie profesorowie nie wygl\u0105dali na zamo\u017cnych i byli poruszeni wysoko\u015bci\u0105 kary. Milicjant zainteresowa\u0142 si\u0119 wi\u0119c ich zawodem i zarobkami. Gdy us\u0142ysza\u0142, jakie s\u0105 profesorskie pensje, strasznie si\u0119 zdziwi\u0142 i m\u00f3wi: Ho, ho, to przecie\u017c wi\u0119cej nawet ni\u017c ja zarabiam! I wlepi\u0142 im mandat w pierwotnej wysoko\u015bci. Zdzisio uzna\u0142, \u017ce zasada r\u00f3wno\u015bci rozszerzona na zarobki to jednak przesada.<\/p>\n

G\u0142upio si\u0119 przyzna\u0107, ale tkwi we mnie brzydka cecha, kt\u00f3ra sk\u0142ania\u0142a mnie czasem do dr\u0119czenia Zdzisia. Znaj\u0105c bowiem Jego wra\u017cliwo\u015b\u0107 m\u0119czy\u0142em Go wizj\u0105 ciemnych i wilgotnych loch\u00f3w, do kt\u00f3rych trafi, gdy pewne zdarzenie dostanie si\u0119 do wiadomo\u015bci og\u00f3\u0142u. Ot\u00f3\u017c okradziono kiedy\u015b dacz\u0119 Basi i Zdzisia. Przepad\u0142y elektronarz\u0119dzia, w tym jedno przywiezione z USA, przystosowane do 110 V. Z\u0142odzieje nie zabrali transformatora, wi\u0119c spalili po pod\u0142\u0105czeniu do 220 V uzwojenie silnika i wyrzucili narz\u0119dzie. Miejscowy znalazca tego z\u0142omu, nie w ciemi\u0119 bity, zaoferowa\u0142 Zdzisiowi odkupienie go za symboliczne 10 z\u0142. On zgodzi\u0142 si\u0119 z nadziej\u0105, \u017ce mo\u017ce da si\u0119 przewin\u0105\u0107 silnik. Ja za\u015b niemi\u0142osiernie straszy\u0142em Zdzisia, \u017ce pope\u0142ni\u0142 przest\u0119pstwo kupuj\u0105c kradziony towar od pasera. Pociesza\u0142em, \u017ce b\u0119d\u0119 Go odwiedza\u0142 w wi\u0119zieniu. Potem przesta\u0142em Go dr\u0119czy\u0107, bo rzeczywi\u015bcie by\u0142 przej\u0119ty.<\/p>\n

Nie mam prawa wypowiada\u0107 si\u0119 o dzia\u0142alno\u015bci naukowej prof. Gabryszewskiego. Winienem jednak powt\u00f3rzy\u0107 s\u0142owa wydzia\u0142owego nestora dyscypliny Mechanika prof. Marka Zakrzewskiego, mego promotora pracy doktorskiej. Nieraz, gdy plotkowali\u015bmy przy kawie, powtarza\u0142: Pami\u0119taj, \u017ce to, co robi\u0142 Gabryszewski, by\u0142o nie tylko g\u0142\u0119boko naukowe, ale mia\u0142o sw\u00f3j niepowtarzalny smaczek.<\/p>\n

Niech te s\u0142owa o Zdzisiu, kt\u00f3ry przecie\u017c nie by\u0142 z zespo\u0142u profesora Zakrzewskiego, b\u0119d\u0105 miar\u0105 dorobku, jaki Profesor Gabryszewski wni\u00f3s\u0142 do nauki i jak by\u0142 przez ludzi nauki postrzegany.<\/p>\n

Do zobaczenia, Zdzisiu!<\/p>\n

Felicjan Szymankiewicz<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W upalne dni sierpnia 2005 roku zmar\u0142 profesor dr hab. in\u017c. Zdzis\u0142aw Gabryszewski, profesor zwyczajny Politechniki Wroc\u0142awskiej. Przepracowa\u0142 od roku 1953 na Wydziale Mechanicznym naszej uczelni ponad 50 lat. Jego zainteresowania naukowe dotyczy\u0142y teoria spr\u0119\u017cysto\u015bci i plastyczno\u015bci. W szczeg\u00f3lno\u015bci zajmowa\u0142 si\u0119 zale\u017cno\u015bci\u0105 chwilowych warunk\u00f3w plastyczno\u015bci od drogi obci\u0105\u017cenia, warunkami plastyczno\u015bci i r\u00f3wnaniami konstytutywnymi anizotropowych cia\u0142 … Czytaj dalej Prof. Zdzis\u0142aw Gabryszewski – wspomnienie<\/span> →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[],"class_list":["post-95","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-wspomnienia"],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-04-30 18:49:50","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"category","extraData":[]},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kmim.wm.pwr.edu.pl\/immt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/95","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kmim.wm.pwr.edu.pl\/immt\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kmim.wm.pwr.edu.pl\/immt\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kmim.wm.pwr.edu.pl\/immt\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kmim.wm.pwr.edu.pl\/immt\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=95"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kmim.wm.pwr.edu.pl\/immt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/95\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":108,"href":"https:\/\/kmim.wm.pwr.edu.pl\/immt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/95\/revisions\/108"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kmim.wm.pwr.edu.pl\/immt\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=95"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kmim.wm.pwr.edu.pl\/immt\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=95"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kmim.wm.pwr.edu.pl\/immt\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=95"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}