{"id":23297,"date":"2017-01-16T09:59:08","date_gmt":"2017-01-16T08:59:08","guid":{"rendered":"https:\/\/kmim.wm.pwr.edu.pl\/myszka\/?page_id=23297"},"modified":"2017-01-20T08:09:13","modified_gmt":"2017-01-20T07:09:13","slug":"krotka-historia-jezyka-fortran","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/kmim.wm.pwr.edu.pl\/myszka\/projekty\/fortran-dla-uzytkownikow-mes\/krotka-historia-jezyka-fortran\/","title":{"rendered":"01 Kr\u00f3tka historia j\u0119zyka Fortran"},"content":{"rendered":"

\nFortran to najstarszy<\/a> j\u0119zyk programowania \u201ewysokiego poziomu\u201d. Powsta\u0142 on w roku 1957, w czasach gdy liczba komputer\u00f3w zacz\u0119\u0142a dosy\u0107 gwa\u0142townie rosn\u0105\u0107 i okaza\u0142o si\u0119, \u017ce brakuje odpowiednio przygotowanych programist\u00f3w, mog\u0105cych pisa\u0107 programy. J\u0119zyk projektowano w ten spos\u00f3b, aby by\u0142 stosunkowo \u0142atwy do u\u017cycia przez in\u017cynier\u00f3w (jego nazwa pochodzi od dwu s\u0142\u00f3w For<\/b>mula Tran<\/b>slator \u2014 translator\/t\u0142umacz formu\u0142) i w zamy\u015ble powinien pozwala\u0107 on na proste przenoszenie formu\u0142 z zapisu matematycznego do zapisu programistycznego. Dodatkowo, aby zach\u0119ci\u0107 do korzystania j\u0119zyka tw\u00f3rcy postarali si\u0119 aby powstaj\u0105ce programy pod wzgl\u0119dem szybko\u015bci dzia\u0142ania nie ust\u0119powa\u0142y programom pisanym w j\u0119zyku wewn\u0119trznym komputera.\n<\/p>\n

\nPatrz\u0105c z perspektywy czasu j\u0119zyk uzyska\u0142 ogromn\u0105 popularno\u015b\u0107 i nawet dzi\u015b, po bardzo wielu latach, ci\u0105gle mie\u015bci si\u0119 w pierwszej trzydziestce najbardziej po\u017c\u0105danych [Tiobe index<\/a>] j\u0119zyk\u00f3w programowania. W szczeg\u00f3lno\u015bci by\u0142 on u\u017cyty do stworzenia ogromnej ilo\u015bci oprogramowania, a praktycznie wszystkie du\u017ce o\u015brodki obliczeniowe wyposa\u017cone by\u0142y w zestawy dobrze przetestowanych i opisanych procedur numerycznych u\u0142atwiaj\u0105cych prowadzenie z\u0142o\u017conych oblicze\u0144: LINPACK<\/a>, LAPACK,<\/a> BLAS czy HSL Mathematical Software Library<\/a> (biblioteka procedur Harwell).\n<\/p>\n

\nPami\u0119tam jak\u0105\u015b dyskusj\u0119 (na \u0142amach czasopisma informatycznego) w ko\u0144cu lat siedemdziesi\u0105tych. Wielu (chyba m\u0142odych programist\u00f3w) nie mog\u0142o zrozumie\u0107 czemu ci starzy ci\u0105gle u\u017cywaj\u0105 Fortranu. Najlepsza odpowied\u017a (kt\u00f3r\u0105 pami\u0119tam) wygl\u0105da\u0142a jako\u015b tak (i by\u0142a dostarczona przez kogo\u015b z CERNu): Nie ma praktycznie \u017cadnego problemu \u017ceby korzysta\u0107 ze wszystkich nowoczesnych j\u0119zyk\u00f3w programowania, poza jednym: my tu [potrzebujemy dobrze przetestowanych i sprawnych bibliotek funkcji do rozwi\u0105zywania r\u00f3\u017cnych zada\u0144. I jak ju\u017c takie biblioteki \u2014 w innych j\u0119zykach \u2014 b\u0119d\u0105 ch\u0119tnie z nich skorzystamy. A dzi\u015b, skoro ich nie ma \u2014 nie ma te\u017c problemu.<\/i>\n<\/p>\n

\nJednym z wa\u017cniejszych system\u00f3w programowania, kt\u00f3ry zosta\u0142 napisany w Fortranie by\u0142o oprogramowanie Metody Element\u00f3w Sko\u0144czonych. W latach 60. i 70. (kiedy metoda burzliwie si\u0119 rozwija\u0142a) Fortran by\u0142 na topie, co wi\u0119cej NASA intensywnie sponsorowa\u0142a NASTRAN.<\/a> Zosta\u0142 on zaprogramowany w Fortranie (ok. milion linii kodu), a kod by\u0142 dost\u0119pny publicznie i kompatybilny z wieloma komputerami, pocz\u0105wszy od in\u017cynierskich stacji roboczych po superkomputery.\n<\/p>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Fortran to najstarszy j\u0119zyk programowania \u201ewysokiego poziomu\u201d. Powsta\u0142 on w roku 1957, w czasach gdy liczba komputer\u00f3w zacz\u0119\u0142a dosy\u0107 gwa\u0142townie rosn\u0105\u0107 i okaza\u0142o si\u0119, \u017ce brakuje odpowiednio przygotowanych programist\u00f3w, mog\u0105cych pisa\u0107 programy. J\u0119zyk projektowano w ten spos\u00f3b, aby by\u0142 stosunkowo \u0142atwy do u\u017cycia przez in\u017cynier\u00f3w (jego nazwa pochodzi od dwu s\u0142\u00f3w Formula Translator \u2014 translator\/t\u0142umacz … Czytaj dalej 01 Kr\u00f3tka historia j\u0119zyka Fortran<\/span> →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":23294,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"class_list":["post-23297","page","type-page","status-publish","hentry"],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-04-12 04:46:22","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"language","extraData":[]},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kmim.wm.pwr.edu.pl\/myszka\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/23297","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kmim.wm.pwr.edu.pl\/myszka\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/kmim.wm.pwr.edu.pl\/myszka\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kmim.wm.pwr.edu.pl\/myszka\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kmim.wm.pwr.edu.pl\/myszka\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23297"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/kmim.wm.pwr.edu.pl\/myszka\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/23297\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23333,"href":"https:\/\/kmim.wm.pwr.edu.pl\/myszka\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/23297\/revisions\/23333"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kmim.wm.pwr.edu.pl\/myszka\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/23294"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kmim.wm.pwr.edu.pl\/myszka\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23297"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}