Archiwa tagu: komputery

Zmarł Sir Clive Sinclair

W wieku 81 lat zmarł Sir Clive Sinclair. Piszę o tym, bo z jego produktami w pewnym okresie mojego życia maiłem kontakt.

Kalkulator Sinclair Cambridge

Pierwszych z nich był kalkulator Sinclair Cambridge. Kupiłem go z zaoszczędzonego kieszonkowego od kogoś, kto wrócił z Wielkiej Brytanii jeszcze w szkole średniej. Był fantastyczny:

  • wyłącznie cztery działania,
  • brak pamięci (jedynie możliwość powtórzenia ostatniego działania),
  • arytmetyką prowadził w formacie zmiennoprzecinkowym wyświetlając 8 cyfr
    • w przypadku gdy liczba większa od jedności nie mieściła się na wyświetlaczu widać było jedynie 8 cyfr (poprzedzonych ewentualnie znakiem) bez kropki dziesiętnej1;
    • gdy wynik był mniejszy od jedności — widać było kropkę dziesiętną, ewentualne zera i tyle cyfr ile się zmieściło; gdy żadna cyfra znacząca się nie mieściła — była tylko kropka;

    Wynik był pamiętany z ośmioma cyframi znaczącymi (i był wykorzystywany w kolejnych obliczeniach); można go było odzyskać mnożąc lub dzieląc liczbę przez 102 wielokrotnie zliczając te operacje.

  • w podręczniku była opisana prosta procedura, która pozwalała w sposób iteracyjny wyliczyć pierwiastek kwadratowy z dowolnej liczby.

Ta umiejętność liczenia pierwiastka kwadratowego zmusiła mnie do zrozumienia użytej metody (Newtona-Raphsona), którą teraz katuję studentów na zajęciach z programowania.

Komputer osobisty ZX-81

Kolejne „spotkanie” z produktami Sir Clive’a było nieco później i związane było z pojawieniem się malutkiego komputerka ZX-81. Jego cena (może nie zawsze dostępna dla kieszeni zwykłego obywatela PRL), ale mógł stanowić podstawę do budowy kompetencji informatycznych.

Jgo konstrukcja była bardzo prosta: programowany był w języku BASIC; klawiatura byłą — w pewnym sensie — prymitywna: membranowa, jako monitora używany był telewizor podłączony przez gniazdo antenowe, a pamięcią zewnętrzną był zwykły magnetofon kasetowy. Był czas, kiedy stacje radiowe na falach UKF rozpowszechniały programy. Można było do niego podłączyć drukarkę wykorzystującą do druku technologię elektro-iskrową…

Aby zrozumieć jego działanie napisałem w języku Basic disassembler dla kodu procesora Z80.

Komputer ZX Spectrum

Następcą komputera ZX-81 był ZX Spectrum. Większy, z lepszą klawiaturą. Politechnika Wrocławska miała ich sporo, i stanowiły podstawę sprzętową do zajęć z informatyki.

Jego popularność byłą tak wielka, że Elwro rozpoczęło produkcję opartego na ZX Spectrum komputera Elwro 800 Junior. Miał być podstawą informatyki w szkołach powszechnych. Podstawą pył procesor U880D (klon Z80) produkowany w NRD.

Później zajął się wymyślaniem pojazdów elektrycznych.

Sir Clive Sinclair jedzie prototypem (składanego) roweru elektrycznego

1 Wikipedia mówi, że wyświetlał wyniki w postaci wykładniczej, al mój tego nie potrafił. 
2 Było to łatwe, bo kalkulator pamiętał ostatnią operację. Wystarczyło więc nacisnąć /10=, a później wystarczył klawisz =, by kalkulator operacje powtarzał. 

Meltdown & Spectre

Pewno wszyscy już słyszeli o problemach Intela z procesorami. Pamiętać trzeba, że nie tylko Intel ma problemy. Praktycznie wszystkie współczesne procesory podatne są na te ataki.

Zaczęły się już pojawiać łatki dla systemów operacyjnych, ale — uczciwie trzeba powiedzieć — ich stosowanie będzie okupione spadkiem wydajności. Nie we wszystkich przypadkach, ale w niektórych dosyć poważnym.

Trudno dosyć wytłumaczyć istotę tego problemu (i uczciwie trzeba powiedzieć, że trzeba było 20 lat, żeby został on odkryty). Poniższy komiks (zaczerpnięty z XKCD) najlepiej tłumaczy istotę problemu.

Walka z problemem jest teoretycznie prosta: wystarczy wyrzucić posiadany sprzęt i zastąpić go nowym, wolnym od tego zagrożenia. Problem polega na tym, że nie ma nowych procesorów, które nie są podatne na ataki. A ich zaprojektowanie zajmie lata.

Historia komputerów na jednej ilustracji

Jakub Słowiński podrzucił mi fotografię zrobioną w Muzeum Sztuki w Łodzi (o ile dobrze wszystko zrozumiałem). Jedno ze zdjęć bardzo mnie zaciekawiło, więc postanowiłem odszukać  „oryginał” (albo choćby źródło). I trafiłem na strony bardzo dziwnej artystki Suzanne Treister. A tam oryginał fotografowanego plakatu.

Przedstawia on historię komputerów na jednym, sporym rysunku od mechanizmu z Antikythery po komputery kwantowe, a nawet kwantową teleportację.

Brakuje mi na tym rysunku może Euklidesa, może Algorismusa, ale właściwie wszystko co najważniejsze jest.

The Computer – From the ANTIKYTHERA MECHANISM to QUANTUM TELEPATHOLOGY (C) by Suzanne Treister

Megaprocesor

Dawno, dawno temu, na pierwszym roku studiów, pod koniec semestru omawiającego podstawy architektury komputerów, prowadzący zajęcia powiedział: Teraz macie już całą wiedzę potrzebną, żeby zbudować komputer.

Było to stwierdzenie bardzo na wyrost, ale zasady działania arytmometru procesora poznaliśmy.

Wychodząc z podobnych przesłanek, i przenosząc się w czasy tranzystorów James Newman wpadł na pomysł, żeby zbudować rzeczywisty komputer w technologii tranzystorowej. Przepiękna idea, aż żal, że…

Na ilustracji ośmiobitowy arytmometr.